OLED malzemeler ile ilgili haberleri artık günlük basında bile, özellikle yeni nesil ince televizyonlarla ilgili olarak sıkça duymaya başladık. Peki nedir OLED?

OLED, yani Organik LED, bir anot ve bir katod arasında sandviç edilmiş çok tabakalı ve ışık yayabilen bir organik yapıdır.

Şu anda tüm dünyada bebeklik ve AR&GE dönemini yaşamakta olan OLED teknolojisi, iki dev sektör için, yani hem aydınlatma hem de görüntü teknolojileri sektörleri için, gerçek bir devrim niteliğindedir. Organik LED teknolojisi TÜBİTAK’ın “Vizyon 2023” raporunda da öncelikli bir teknolojik faaliyet alanı olarak listelenmiştir.

Bu teknolojiye çok kısa göz atmaya ve neden devrim niteliği taşıdığını açıklamaya çalışacağız.

OLED nedir?

OLED, temel olarak, düzlemsel şeffaf elektrotlar arasında konumlandırılmış ve özel yapılandırılmış organik malzemelerden oluşur. Bu organik malzemelerde, aynen yarıiletkenlerde olduğu gibi, elektron ve delik fazlalıkları olduğundan, uygun gerilim altında bu elektron-delik çiftler birleşerek foton salınmasına neden olurlar. Bu da yapıdan çıkan ışığı oluşturur. Işığın akı miktarı, dalgaboyu ve spektral dağılımı gibi özellikleri ve sistemin verimi, ömrü gibi nitelikler yine LED’lerde olduğu gibi bu organik malzemelerin özelliklerine ve yapının nasıl oluşturulduğuna bağlı olarak değişir.

Temel mantık bu olmakla birlikte, organik malzemenin yapısı açısından, OLED malzemeleri küçük moleküllü ve polimer yapılı olarak ayırabiliriz. Üretim yönünden, PHOLED, FOLED, TOLED gibi çeşitli teknolojiler mevcuttur. Ayrıca LCD ekranlarda olduğu gibi, sürme metotlarına göre de OLED’leri Active-matrix (AMOLED) ve Passive-matrix OLED (PMOLED) olarak ayırabiliriz.

OLED malzemelerin kullanım alanları nedir/ne olacak?

OLED malzemeler kısmen aydınlatma genel olarak da ekran (display) teknolojilerinde mevcut kullanım alanlarına sahiptir. Bunun dışında aşağıdaki bazı eşsiz özellikleri sayesinde yeni kullanım alanlarının oluşması beklenmelidir.

OLED malzemeyi çekici kılan özellikler nelerdir?

Display teknolojisi açısından:

• Üretim prosesinin LCD’ye göre önemli ölçüde daha basit olup, daha az adım içermesi

• Kendinden ışık yayma özelliği sayesinde backlight (CCFL ya da LED) gerektirmemesi

• Bu nedenle çok ince ekranlar yapılabilmesine olanak vermesi

• Yine aynı nedenle güç tüketiminin çok düşük olması

• İzlenme açısının çok geniş olması

• Gösterebildiği renk skalasının (colour gamut) LCD’den çok daha geniş ve CRT’ye yakın olması

• Ağırlıkça hafif olması

• Tepki süresinin LCD’ye göre 1000 kat mertebesinde daha kısa olması (milisaniyeler yerine mikrosaniyeler)

• Kontrast oranının yüksek olması ve backlight kullanılmaması sayesinde gerçek siyaha yaklaşılabilmesi.

• Esnek ve bükülebilir ekranlar yapılabilmesine olanak vermesi.

Aydınlatma sektörü açısından:

OLED’ler sayesinde, tarihte ilk defa olarak gerçek “düzlemsel” aydınlatma elemanları mümkün olmaktadır. Noktasal ya da çizgisel geleneksel ışık kaynaklarının tek tek ya da gruplar halinde kullanıldığı ve çeşitli reflektör/mercek/difüzör tasarımları sayesinde düzlemsel ve homojen (ya da homojene yakın) ışık üreten armatürleri bu tanıma dahil etmiyoruz.

OLED ürünlerde ise kaynağının kendisi düzlemsel olup, yukarıda sayılan özellikleri sayesinde eğimli ya da bükülebilir bir biçimde üretilmesi de mümkündür.

Parlaklık açısından, OLED aydınlatma elemanları Lümen/Watt verimi olarak şu anda bile floresan ampulleri geride bırakmış durumdadır.

OLED pazarının durumu:

OLED pazarı dünya çapında 2005’ten beri her yıl %60’dan fazla büyümüştür. Pazar analisti NanoMarkets LC’nin tahminlerine global OLED pazarının 2013 yılında 4.5 milyar USD, 2015 yılında ise 5.9 milyar USD büyüklüğüne ulaşması beklenmektedir. Cep telefonlarının ana ve ikincil ekranları ve MP3 çalarların ekranları şu ana kadarki en önemli satış kalemleridir. Ancak OLED TV ekranları ve OLED aydınlatma ürünleri yakın gelecekte önemli pazar payı elde edecektir.

2015 yılına gelindiğinde üretilen tüm OLED ekranların %30’unun esnek tipte olacağı tahmin edilmektedir.

Yine 2015 yılında, üretilen tüm OLED ürünlerin %90’ının aydınlatma sektöründe kullanılıyor olacağı hesaplanmaktadır.

Çok önemli yeni bir teknolojinin gelişim evresinin başında olunması, ülkemizin bu gelişime erken dönemde dahil olabilmesi ve bu konuda sadece teknoloji ithalatçısı konumunda olmaktan kaçınabilmesi için nadir ve önemli bir fırsattır.

OVEO, OLED Teknoloji firması altında Organik LED sistemler üzerinde çalışmalarını sürdürmektedir.

OLED sistemlerimiz ile ilgili bilgi almak için lütfen arayınız.